Sosyal Medyada Görünmeyen Sansür: Algoritma Gerçeği

Son dönemde sosyal medyada en çok tartışılan konulardan biri artık açık sansür değil, görünmeyen sansür: algoritmalar.

Facebook, TikTok ve X (eski adıyla Twitter) gibi platformlarda birçok kullanıcı, paylaştıkları içeriklerin bilinçli olarak daha az kişiye gösterildiğini iddia ediyor. Bu duruma “shadowban” deniyor. Yani içerik silinmiyor, hesap kapatılmıyor ama görünürlük ciddi şekilde düşürülüyor.

Bu tartışmalar özellikle bazı konular etrafında yoğunlaşıyor. Kullanıcıların en çok dikkat çektiği başlıklar arasında Filistin ile ilgili paylaşımlar, Kürt meselesine dair içerikler, protesto görüntüleri, savaş karşıtı mesajlar ve politik eleştiriler yer alıyor.

Birçok içerik üreticisi, bu tür paylaşımlardan sonra erişimlerinin aniden düştüğünü, videolarının keşfete çıkmadığını ve takipçilerine bile ulaşmadığını söylüyor. Aynı hesapta eğlence içerikleri yüz binlerce görüntüleme alırken, politik içeriklerin neredeyse görünmez hale gelmesi şüpheleri artırıyor.

Platformlar ise bu iddiaları genellikle reddediyor. Resmi açıklamalarda içeriklerin “topluluk kuralları” ve “güvenlik politikaları” çerçevesinde değerlendirildiği belirtiliyor. Ancak bu kuralların nasıl uygulandığı ve algoritmaların tam olarak neye göre karar verdiği büyük ölçüde belirsiz.

Uzmanlara göre burada kritik mesele şu:

Algoritmalar sadece zararlı içerikleri filtrelemiyor, aynı zamanda hangi konuların daha görünür olacağını da belirliyor. Bu da dijital dünyada bir tür “gündem mühendisliği” ihtimalini ortaya çıkarıyor.

Daha da dikkat çekici olan ise şu durum:

İçerik kaldırılmadığı için kullanıcılar sansüre uğradıklarını net şekilde fark edemiyor. Ancak erişim düşüşleri, etkileşim azalması ve görünürlük kaybı, bu “görünmeyen sansürün” en büyük işareti olarak gösteriliyor.

Bugün sosyal medyada asıl tartışılan soru artık şu:

Bir içerik gerçekten kimse tarafından ilgi görmediği için mi yayılmıyor, yoksa yayılmasına izin verilmediği için mi?