Rojhilat Aksoy Beraat Etti: Sanatın İfade Özgürlüğü Mücadelesi Kazandı mı?

Sinemacı Rojhilat Aksoy, 'Türk milletini ve devletini alenen aşağılama' suçlamasıyla yargılandığı davadan beraat etti. Aksoy'un 'Aurora’nın Doğuşu' adlı animasyon filminin gösterimi nedeniyle hakkında açılan dava, ifade özgürlüğü ve sanatın sınırları üzerine süregelen tartışmaları bir kez daha gündeme getirdi. Yıllardır süren bu tür davalar, sanatçıların ve aydınların yaratımlarını özgürce ortaya koyma çabalarını gölgelemekte, toplumda bir otosansür mekanizması yaratmaktadır.

Aksoy'un beraati, her ne kadar olumlu bir gelişme olarak görünse de, bu tür davaların açılma sıklığı ve yargılama süreçlerinin kendisi başlı başına bir ceza niteliği taşımaktadır. Bir sanatçının, eserini kamuoyuyla paylaşması nedeniyle aylarca, hatta yıllarca yargı kıskacında kalması, sadece o sanatçıyı değil, tüm kültürel alanı etkileyen bir baskı unsurudur. Hukukun, ifade özgürlüğünü korumak yerine, onu kısıtlayıcı bir araç olarak kullanılması, demokratik bir toplumun temel dinamiklerini zedelemektedir.

Bu dava, sadece bir sinemacının kişisel mücadelesi olmanın ötesinde, Türkiye'de sanatın ve düşüncenin özgürce yeşermesi önündeki engellerin bir göstergesi niteliğindedir. 'Türk milletini ve devleti aşağılama' gibi muğlak ve yoruma açık maddelerle açılan davalar, eleştirel düşünceyi susturmayı hedeflemekte, farklı seslerin yükselmesini engellemektedir. HDSM olarak, sanatın ve ifadenin her türlü baskıdan arındırılması gerektiğini savunuyor, bu tür davaların bir daha açılmaması için hukuki güvencelerin sağlanması çağrımızı yineliyoruz.

Aksoy'un beraati, belki de bir nebze olsun nefes aldırsa da, asıl mesele, sanatçıların eserleri yüzünden yargılanmak zorunda kalmadığı bir ortamın tesis edilmesidir. Yaratıcılığın ve eleştirel düşüncenin önündeki yasal engeller kaldırılmadıkça, tam anlamıyla bir ifade özgürlüğünden bahsetmek mümkün olmayacaktır. Bu karar, geçmişteki benzer davaların bir daha yaşanmaması için bir emsal teşkil etmeli ve yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir.